xDev Asia

Quy trình nhập viện nội trú: lệnh nhập viện, phân giường theo khoa/loại giường, tạm ứng viện phí, hồ sơ bệnh án nội trú, theo dõi diễn biến.

Mục tiêu

Phân giường theo bản đồ trống/đầy thời gian thực

Nội trú (IPD) là module đắt nhất, phức tạp nhất của HIS — chiếm 60–70 % chi phí của BV nhưng chỉ 10–15 % lượt KCB. Mỗi BN nội trú trung bình 5–8 ngày, sinh ra 200–500 record (y lệnh, sinh hiệu, lab, thuốc, phí). Module IPD tốt phải:

Quản lý danh mục giường/khoa/loại với bản đồ trực quan.
Cấp phép nhập viện đúng quy chế (lệnh BS + xác nhận điều dưỡng).
Theo dõi diễn biến hằng ngày (rounding) + sinh hiệu eVital.
Quản lý tạm ứng viện phí + cảnh báo nợ.
Tích hợp y lệnh, eMAR (bài 13), ra viện (bài 14).
Tuân thủ TT 18/2022 (HSBA), TT 32/2023.

Bối cảnh

BV TW Bạch Mai 2.300 giường, công suất 100–110 % thường xuyên.
BV TW Chợ Rẫy 3.200 giường, IPD turnover ~700/ngày.
Tỷ lệ ghép giường (2 BN/giường) ở BV quá tải gây phiền toái UI.
Loại giường: thường, dịch vụ, VIP, ICU level 1/2/3, sản, nhi sơ sinh, cách ly áp lực âm.
BHYT trả theo DRG / case-mix đang được thí điểm — module IPD phải xuất được dữ liệu này (xem bài 16).

Case study: BV ĐK tỉnh K trước dùng giấy phân giường — trùng giường 5–10 lần/ngày, quay đầu giường 2.1 ngày. Sau eIPD: trùng = 0, quay đầu 1.4 ngày, công suất giường +12 %.

Khái niệm giường & danh mục

Thuộc tính	Giải thích
`bed_id`	mã duy nhất, vd. NOI-A-01
`room_id`	phòng (phòng 305)
`ward_id`, `dept_id`	khoa nội tổng hợp
`bed_type`	THUONG / DV / VIP / ICU1 / ICU2 / ICU3 / NHI / SOSINH / CACHLY
`gender_restriction`	NA / MALE / FEMALE / NEONATE
`tariff_per_day`	giá/ngày theo TT 39/2024 + DV
`equipment[]`	monitor, máy thở, ECG
`status`	EMPTY / OCCUPIED / RESERVED / CLEANING / OUT_OF_SERVICE
`last_cleaned_at`	sau ra viện 30–60 phút

Luồng nhập viện

[BS OPD/ER quyết định nhập viện]
        │
        ▼
[Tạo "Lệnh nhập viện" — ICD chính, khoa đích, mức độ]
        │
        ▼
[Coordinator IPD nhận → check giường trống]
        │
        ├─► [Trống] → reserve giường, gán BN
        ├─► [Hết] → đợi / chuyển khoa khác / borrowed bed
        │
        ▼
[Tạm ứng viện phí] (BHYT có thể bỏ qua tạm ứng theo TT 22/2023)
        │
        ▼
[Đeo vòng tay BN có barcode/QR]
        │
        ▼
[Lập HSBA nội trú: bệnh án, phiếu y lệnh, phiếu chăm sóc, phiếu sinh hiệu]
        │
        ▼
[Encounter IPD ADMITTED]

State machine bed + IPD encounter

Bed

EMPTY → RESERVED → OCCUPIED → CLEANING → EMPTY
        ↘ CANCELED              ↘ OUT_OF_SERVICE → MAINTENANCE → EMPTY

IPD Encounter

[ADMIT_ORDERED] → [ADMITTED] → [IN_TREATMENT (rounding daily)]
                                    │
                                    ├─► [TRANSFER_INTERNAL] (chuyển khoa, đổi bed)
                                    ├─► [TRANSFER_OUT_REFER] (chuyển tuyến — bài 14)
                                    ├─► [DISCHARGE_REQUESTED]
                                    │       │
                                    │       └─► [DISCHARGED] (ra viện — bài 14)
                                    ├─► [LEAVE_AMA] (ra viện theo nguyện vọng)
                                    └─► [DECEASED] → giấy báo tử

Quy tắc nghiệp vụ

Lệnh nhập viện phải có: ICD chính, khoa đích, BS chỉ định, lý do; thiếu → từ chối tạo encounter.
Phân giường theo gender_restriction — nam/nữ không chung phòng (trừ nhi sơ sinh).
Bed reservation timeout 2 giờ — quá thời gian → release.
Borrowed bed (mượn giường khoa khác) cần Trưởng khoa cho duyệt + flag.
Tạm ứng tối thiểu: BHYT 5 % dự kiến phí, dịch vụ 30–50 % tuỳ ca; ngoại lệ cấp cứu.
Cảnh báo nợ: nếu phí phát sinh > tạm ứng × 1.2 → thông báo BN/người nhà.
Vòng tay BN in QR encounter_id + tên + DOB + dị ứng + nhóm máu (mask hoá HIV/HBV).
Diễn biến hằng ngày bắt buộc ghi (BS rounding); thiếu 24h → cảnh báo Trưởng khoa.
Sinh hiệu nội trú lấy 2–4 lần/ngày tuỳ cấp độ (ICU realtime).
DRG mapping mỗi case lúc xuất viện (bài 16).

Data model

WARD / DEPARTMENT (master)
├── ward_id, dept_id, name, head_doctor_id
└── bed_capacity

BED
├── bed_id, room_id, ward_id, type, gender_restriction
├── tariff_per_day, equipment[]
├── status (EMPTY..OUT_OF_SERVICE)
├── current_encounter_id (nullable)
├── reserved_until (nullable)
└── last_cleaned_at, cleaning_status

IPD_ENCOUNTER
├── encounter_id (PK), patient_id, visit_id
├── admit_order_id, admit_at, admit_doctor_id, admit_diagnosis_icd
├── department_id, attending_doctor_id, primary_nurse_id
├── bed_id (current), bed_history[] (id, from, to)
├── status (ADMIT_ORDERED..DECEASED)
├── deposit_total, charges_total, balance
├── allergy_summary, blood_type, dnr_flag
├── isolation_type (NONE | CONTACT | DROPLET | AIRBORNE | PROTECTIVE)
└── discharge_at, discharge_disposition

DAILY_PROGRESS_NOTE
├── id, encounter_id, note_at, note_by (BS)
├── subjective, objective, assessment, plan (SOAP)
└── signed_at

BED_TRANSFER
├── id, encounter_id, from_bed, to_bed
├── reason, requested_by, approved_by, transferred_at

DEPOSIT
├── id, encounter_id, amount, paid_at, method
├── invoice_id, refund_amount

Integration patterns

1) HL7 ADT^A01 (Admit), A02 (Transfer), A03 (Discharge)

MSH|^~\&|HIS|BVH|EMR|EMR|20260512110000||ADT^A01|MSGA001|P|2.5
PID|||MPI001234||NGUYEN^VAN^AN||19850515|M
PV1|1|I|NOI-A^P305^B01|||| BS_NOIA|||MED|||||ADM||||
DG1|1|J18.0|Viêm phổi||W

2) FHIR R4 `Encounter`, `Location`

Encounter.class = IMP, Encounter.location.location = Location/bed-NOI-A-01, period.start.

3) Bed map UI realtime

Frontend dùng SSE/WebSocket từ topic bed.changed — kéo thả BN giữa giường (drag-drop) → bắn BED_TRANSFER.

4) Liên kết kế toán

Mỗi đêm 24:00 sinh phí giường tự động cho encounter còn ADMITTED.

5) IoT vital monitoring (ICU)

Máy monitor Philips/Mindray bắn HL7 ORU mỗi 1–5 giây → store Time-Series DB (Timescale/Influx) → dashboard ICU.

Edge case

Ghép giường (2 BN/giường) ở BV quá tải: cho phép bed.capacity > 1; hiển thị 2 row.
BN từ chối phân giường (đòi giường VIP nhưng hết): ghi nhận, đợi giường VIP trống.
Cách ly áp lực âm thiếu giường → escalate đến Y vụ + báo CDC tỉnh.
BN trẻ sơ sinh sinh ra trong viện → tạo MPI mới (đôi khi), gắn IPD encounter mẹ + bé.
Borrowed bed: khoa Tim mượn giường khoa Nội — BS quản lý theo khoa Tim, giường thuộc khoa Nội (chia phí ra sao? thường theo BS chỉ định).
BN bỏ trốn (LWA - left without authorization): encounter close LWA + báo công an nếu nguy hiểm.
Outbreak cùm/ noro: bulk move BN sang khu cách ly.
Khoa đóng (sửa chữa): tạm thời OUT_OF_SERVICE các giường + chuyển BN.

Sai lầm thường gặp

Phân giường theo Excel ngoài hệ thống → trùng giường, mất doanh thu.
Không cảnh báo gender_restriction → nam nữ chung phòng → khiếu nại.
Bed status không update khi BN chuyển khoa → giường "hồn ma".
Không có cleaning status → BN mới vào giường chưa lau.
Tạm ứng nhỏ + không cảnh báo nợ → cuối kỳ thu hồi không được.
Vòng tay không có QR → ĐD identify sai BN, sai liều.
Diễn biến chỉ ghi 1 lần/tuần → BHXH xuất toán.
IoT monitor không lưu time-series → không truy hồi được spike.

Output / Chứng từ

Chứng từ	Khi nào	Pháp lý
Lệnh nhập viện	trước ADMIT	TT 46/2018
Vòng tay BN có QR	lúc ADMIT	nội bộ + JCI
HSBA nội trú (gồm 12+ phiếu)	suốt encounter	TT 18/2022 + TT 46
Phiếu sinh hiệu	hằng ngày	TT 18
Phiếu chăm sóc ĐD	hằng ca	TT 31/2021
Phiếu tạm ứng	mỗi lần thu	TT 39/2024
Bed map snapshot	EOD	nội bộ

Checklist UAT

KPI vận hành

KPI	Mục tiêu
Bed turnover (ngày)	< 2
Bed occupancy	75–90 % (>95 % nguy hiểm)
Avg LOS theo case-mix	tracking
% HSBA đầy đủ ký số khi ra viện	100 %
% diễn biến hằng ngày đủ	> 99 %
% tạm ứng đủ 5%/30%	> 95 %
Re-admission 30 ngày	< 5 %
Nosocomial infection rate	tracking theo CDC
Bed map accuracy (real-time)	100 %

Cơ sở pháp lý áp dụng (2026)

Luật KCB 15/2023/QH15 — bệnh án nội trú.
Luật BHYT 51/2024/QH15 + NĐ 75/2023 — thông tuyến tỉnh.
TT 18/2022/TT-BYT — quản lý HSBA.
TT 31/2021/TT-BYT — chăm sóc người bệnh.
TT 46/2018/TT-BYT — bệnh án điện tử.
TT 39/2024/TT-BYT — giá DV.
TT 22/2023/TT-BYT — tạm ứng viện phí BHYT.
TT 32/2023/TT-BYT — báo cáo thống kê.
NĐ 13/2023/NĐ-CP — PHI.

Bài tiếp theo: Y lệnh điện tử (CPOE), eMAR và 5 Right an toàn dùng thuốc.

Bài 12: Nội trú (IPD) — nhập viện & phân giường