Khung pháp lý (cập nhật 2026)
Mục tiêu bài học
- Hiểu khung pháp lý đấu thầu y tế VN 2026: Luật Đấu thầu 22/2023, NĐ 24/2024/NĐ-CP, TT 07/2024/TT-BYT (thuốc) + TT đấu thầu VTYT/TTB.
- Mô hình hoá quy trình mua sắm: nhu cầu → kế hoạch → mời thầu → đánh giá → trao thầu → hợp đồng → thực hiện → quyết toán.
- Phân biệt các hình thức: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp.
- Tích hợp HIS với hệ thống mua sắm + kế toán + Cổng đấu thầu quốc gia.
- Quản lý hợp đồng đã trúng và trigger đặt hàng theo Min-Max.
Bối cảnh: 2024-2025 BV "khát thuốc, VTYT"
- Sự cố nhiều BV thiếu thuốc, VTYT trầm trọng 2022-2023 đã thúc đẩy sửa Luật Đấu thầu.
- Luật 22/2023 + NĐ 24/2024 + TT 07/2024 cải cách: cho phép đấu thầu tập trung quốc gia/cấp địa phương, đàm phán giá, rút ngắn thời gian.
- BV vẫn phải tự đấu thầu phần lớn — yêu cầu hệ thống e-procurement nội bộ.
- Cổng muasamcong.mpi.gov.vn + eGP là bắt buộc cho phần lớn gói thầu.
Quy trình mua sắm (high-level)
NHU CẦU TỪ CÁC KHOA (HIS demand planning)
│
▼
Tổng hợp → Kế hoạch lựa chọn nhà thầu (KHLCNT) hàng năm
│
▼
Phê duyệt giám đốc + Sở YT (nếu cấp tỉnh)
│
▼
Hồ sơ mời thầu (HSMT) → đăng cổng eGP
│
▼
Mở thầu, đánh giá kỹ thuật + tài chính → Báo cáo thẩm định
│
▼
Trao thầu → Hợp đồng → Bảo lãnh thực hiện
│
▼
Đặt hàng theo lô (PO) → Nhập kho theo lô
│
▼
Thanh toán theo tiến độ → Quyết toán cuối kỳ
Các hình thức lựa chọn nhà thầu
| Hình thức | Khi áp dụng | Văn bản |
|---|---|---|
| Đấu thầu rộng rãi | mặc định, gói lớn | Luật 22/2023 |
| Đấu thầu hạn chế | yêu cầu kỹ thuật cao, ít NCC | Luật 22 |
| Chỉ định thầu | cấp bách, độc quyền (vd thuốc hiếm) | Luật 22 + NĐ 24 |
| Chào hàng cạnh tranh | gói nhỏ < ngưỡng | NĐ 24/2024 |
| Mua sắm trực tiếp | dựa trên hợp đồng cũ trong N tháng | NĐ 24 |
| Đàm phán giá | thuốc generic, biological theo TT 05/2024/TT-BYT | TT 05/2024 |
| Đấu thầu tập trung QG | thuốc trong danh mục QG | QĐ 1737/QĐ-BYT/2024 |
Data model e-procurement nội bộ
CREATE TABLE procurement_plan (
plan_id uuid PRIMARY KEY,
fiscal_year int,
plan_name text,
total_budget numeric,
approved_by uuid,
approved_at date,
status varchar(20)
);
CREATE TABLE procurement_package (
package_id uuid PRIMARY KEY,
plan_id uuid REFERENCES procurement_plan,
package_name text,
category varchar(20), -- DRUG/SUPPLY/EQUIPMENT/SERVICE
selection_method varchar(30), -- OPEN/LIMITED/DESIGNATED/SHOPPING/...
estimated_value numeric,
status varchar(20), -- PLANNED/INVITED/EVALUATED/AWARDED/CONTRACTED
egp_ref varchar(50) -- mã trên cổng eGP
);
CREATE TABLE procurement_contract (
contract_id uuid PRIMARY KEY,
package_id uuid REFERENCES procurement_package,
vendor_id uuid,
contract_no varchar(50),
effective_from date,
effective_to date,
total_value numeric,
payment_terms text,
guarantee_amount numeric
);
CREATE TABLE contract_item (
item_id uuid PRIMARY KEY,
contract_id uuid REFERENCES procurement_contract,
drug_or_supply_id uuid,
qty_ordered numeric,
qty_delivered numeric,
unit_price numeric,
remaining_qty numeric GENERATED ALWAYS AS (qty_ordered - qty_delivered) STORED
);
CREATE TABLE purchase_order (
po_id uuid PRIMARY KEY,
contract_id uuid REFERENCES procurement_contract,
po_no varchar(50),
po_date date,
delivery_due date,
status varchar(20) -- DRAFT/APPROVED/SENT/PARTIAL/RECEIVED/CLOSED
);
Tích hợp HIS — kho — kế toán — đấu thầu
HIS lâm sàng (kê đơn, sử dụng) ──► Kho (xuất, tồn)
│ │
│ ▼
│ Cảnh báo tồn ≤ Min
│ │
▼ ▼
Kế toán doanh thu e-Procurement (PR theo contract)
│ │
└────► Đối soát ◄──────────────┘
Quy tắc:
- Mỗi
drug_catalog.item/supply_catalog.itemlink tớicontract_itemđang hiệu lực. - Khi PR (Purchase Request) tạo → tự lấy giá từ contract → không cần phê duyệt giá lại (nếu trong hạn mức contract).
- Khi vượt hạn mức contract → trigger đấu thầu bổ sung hoặc dừng kê.
Tích hợp Cổng quốc gia
- Đăng tải KHLCNT, HSMT, kết quả lựa chọn nhà thầu lên muasamcong.mpi.gov.vn / e-GP.
- API tự đẩy không bắt buộc nhưng nên có để tránh upload tay.
- Báo cáo định kỳ Bộ Y tế / Sở Y tế về thực hiện đấu thầu thuốc/VTYT.
Sai lầm thường gặp
- Mua ngoài thầu → tiết kiệm thời gian nhưng vi phạm Luật Đấu thầu, có thể bị truy cứu hình sự.
- Vượt hạn mức contract mà không thầu mới → ngược lại, đứt nguồn cuối kỳ.
- Không liên kết catalog ↔ contract → kê thuốc ngoài thầu mà không biết.
- Không đánh giá NCC sau hợp đồng → trao thầu lại cho NCC kém.
- Không cập nhật hợp đồng vào HIS → kho nhập lệch giá so với hợp đồng.
- Không kiểm tra tài chính NCC → NCC phá sản giữa hợp đồng = đứt nguồn.
Output / Deliverables
- Module e-procurement tích hợp HIS.
- Catalog ↔ contract mapping.
- Dashboard thực hiện hợp đồng: % giải ngân, qty còn lại, ngày hết hạn.
- Báo cáo đấu thầu Bộ Y tế / Sở Y tế.
- KPI vendor: thời gian giao hàng, tỉ lệ giao đủ, chất lượng (return rate).
UAT checklist
- Tạo PR cho thuốc trong contract → autofill giá + còn hạn mức.
- PR vượt hạn mức contract → bị chặn + đề xuất thầu mới.
- Kê thuốc không có trong contract đang hiệu lực → cảnh báo BS.
- Báo cáo % giải ngân hợp đồng cuối quý.
- Đánh giá vendor sau hợp đồng → điểm vào kỳ thầu sau.
KPI
| Chỉ số | Mục tiêu |
|---|---|
| % danh mục có hợp đồng đang hiệu lực | ≥ 95% |
| % gói thầu hoàn thành đúng kế hoạch năm | ≥ 90% |
| Stockout do hết hợp đồng | 0 |
| % NCC giao đúng hạn | ≥ 90% |
| Tỉ lệ thuốc đàm phán giá / generic | tăng theo lộ trình BYT |
Cơ sở pháp lý 2026
- Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 (hiệu lực 01/01/2024).
- Nghị định 24/2024/NĐ-CP — quy định chi tiết Luật Đấu thầu.
- Nghị định 17/2025/NĐ-CP sửa đổi NĐ 24 (cập nhật mới nhất).
- Thông tư 07/2024/TT-BYT — đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập.
- Thông tư 14/2024/TT-BYT — bảo quản, GSP.
- Thông tư 05/2024/TT-BYT — đàm phán giá thuốc.
- Quyết định 1737/QĐ-BYT/2024 — danh mục thuốc đấu thầu tập trung QG.
- Luật Quản lý sử dụng tài sản công 15/2017 — TTB y tế là tài sản công.