xDev Asia

Ghi nhận tử vong (DEATH), quá trình bệnh lý dài hạn (EPISODE — mới CDM 5.4) như điều trị ung thư, và liên kết event trong episode (EPISODE_EVENT).

Giới thiệu

Ba bảng cuối cùng trong nhóm Clinical Data: DEATH ghi nhận sự kiện tử vong, EPISODE (mới trong CDM 5.4) ghi nhận quá trình bệnh lý/điều trị dài hạn, và EPISODE_EVENT liên kết các sự kiện thuộc một episode. EPISODE là addition đáng chú ý nhất của CDM 5.4, đặc biệt quan trọng cho nghiên cứu ung thư.

1. DEATH — Ghi nhận tử vong

1.1. Cấu trúc bảng

Cột	Kiểu	Bắt buộc	Mô tả
`person_id`	INTEGER	✅ PK/FK	Bệnh nhân (1 record/BN)
`death_date`	DATE	✅	Ngày tử vong
`death_datetime`	DATETIME		Ngày giờ tử vong
`death_type_concept_id`	INTEGER	✅	Nguồn dữ liệu
`cause_concept_id`	INTEGER		Nguyên nhân tử vong (SNOMED)
`cause_source_value`	VARCHAR(50)		ICD gốc
`cause_source_concept_id`	INTEGER		Concept gốc

1.2. Đặc điểm quan trọng

1 record duy nhất per person — nếu có nhiều nguồn, chọn đáng tin nhất
person_id vừa là PK vừa là FK → không có death_id riêng
cause_concept_id: dùng SNOMED cho nguyên nhân chính

1.3. death_type_concept_id

Concept ID	Nguồn	Mô tả
32817	EHR	Ghi nhận từ HIS
32810	Claim	Dữ liệu BHXH
32885	Death certificate	Giấy chứng tử
32886	National Death Index	Sổ bộ quốc gia

1.4. Ví dụ

-- BN tử vong do nhồi máu cơ tim cấp
INSERT INTO death (
    person_id, death_date,
    death_type_concept_id,
    cause_concept_id,
    cause_source_value,
    cause_source_concept_id
) VALUES (
    100001, '2024-06-20',
    32885,                        -- Death certificate
    4329847,                      -- SNOMED: AMI
    'I21.9',                      -- ICD-10
    45572161                      -- ICD10CM concept
);

1.5. SQL phân tích

-- Top 10 nguyên nhân tử vong
SELECT
    c.concept_name AS cause_of_death,
    COUNT(*) AS death_count,
    ROUND(COUNT(*) * 100.0 / SUM(COUNT(*)) OVER(), 1) AS pct
FROM death d
JOIN concept c ON d.cause_concept_id = c.concept_id
WHERE d.cause_concept_id != 0
GROUP BY c.concept_name
ORDER BY death_count DESC
LIMIT 10;

-- Tỉ lệ tử vong sau nhập viện ICU
SELECT
    ROUND(
        COUNT(DISTINCT d.person_id) * 100.0 /
        NULLIF(COUNT(DISTINCT v.person_id), 0), 1
    ) AS mortality_rate_pct
FROM visit_occurrence v
LEFT JOIN death d ON v.person_id = d.person_id
    AND d.death_date BETWEEN v.visit_start_date
    AND v.visit_start_date + INTERVAL '30 days'
WHERE v.visit_concept_id = 32037;  -- ICU visit

2. EPISODE — Quá trình bệnh lý (CDM 5.4 mới)

2.1. Tại sao cần EPISODE?

Trước CDM 5.4, không có cách thể hiện "quá trình điều trị ung thư" — các sự kiện (chẩn đoán, hóa trị, xạ trị, phẫu thuật) nằm rải rác ở nhiều bảng. EPISODE gom chúng lại thành một "câu chuyện" hoàn chỉnh.

  Trước CDM 5.4:

  CONDITION: Ung thư phổi ─────────── (rời rạc)
  PROCEDURE: Sinh thiết phổi ────────── (rời rạc)
  DRUG:      Cisplatin cycle 1 ──────── (rời rạc)
  DRUG:      Cisplatin cycle 2 ──────── (rời rạc)
  PROCEDURE: Phẫu thuật cắt thùy phổi ─ (rời rạc)

  Sau CDM 5.4:

  EPISODE: "Điều trị ung thư phổi giai đoạn 3"
       │
       ├── EPISODE_EVENT → CONDITION (chẩn đoán)
       ├── EPISODE_EVENT → PROCEDURE (sinh thiết)
       ├── EPISODE_EVENT → DRUG (hóa trị cycle 1)
       ├── EPISODE_EVENT → DRUG (hóa trị cycle 2)
       └── EPISODE_EVENT → PROCEDURE (phẫu thuật)

2.2. Cấu trúc bảng EPISODE

Cột	Kiểu	Bắt buộc	Mô tả
`episode_id`	BIGINT	✅ PK	ID duy nhất
`person_id`	INTEGER	✅ FK	Bệnh nhân
`episode_concept_id`	INTEGER	✅	Loại episode
`episode_start_date`	DATE	✅	Ngày bắt đầu
`episode_start_datetime`	DATETIME
`episode_end_date`	DATE		Ngày kết thúc
`episode_end_datetime`	DATETIME
`episode_parent_id`	BIGINT		Episode cha (phân cấp)
`episode_number`	INTEGER		Số thứ tự
`episode_object_concept_id`	INTEGER	✅	Đối tượng episode
`episode_type_concept_id`	INTEGER	✅	Nguồn dữ liệu
`episode_source_value`	VARCHAR(50)		Mã gốc
`episode_source_concept_id`	INTEGER

2.3. episode_concept_id — Loại Episode

Concept ID	Episode Type	Ví dụ
32528	Disease first occurrence	Ung thư phổi lần đầu
32529	Disease recurrence	Ung thư tái phát
32531	Treatment regimen	Phác đồ Cisplatin-Etoposide
32532	Treatment cycle	Cycle 1, Cycle 2...

2.4. Ví dụ: Điều trị ung thư phổi

-- Episode cha: Bệnh ung thư phổi
INSERT INTO episode (
    episode_id, person_id,
    episode_concept_id,
    episode_start_date, episode_end_date,
    episode_parent_id,
    episode_object_concept_id,
    episode_type_concept_id
) VALUES (
    200001, 100001,
    32528,                            -- Disease first occurrence
    '2024-01-15', NULL,               -- Chưa kết thúc
    NULL,                             -- Không có cha
    4311499,                          -- SNOMED: Lung cancer
    32817                             -- EHR
);

-- Episode con: Phác đồ hóa trị
INSERT INTO episode (
    episode_id, person_id,
    episode_concept_id,
    episode_start_date, episode_end_date,
    episode_parent_id,
    episode_number,
    episode_object_concept_id,
    episode_type_concept_id
) VALUES (
    200002, 100001,
    32531,                            -- Treatment regimen
    '2024-02-01', '2024-06-30',
    200001,                           -- Thuộc episode ung thư phổi
    1,
    35804410,                         -- Cisplatin regimen
    32817
);

-- Episode con: Cycle 1
INSERT INTO episode (
    episode_id, person_id,
    episode_concept_id,
    episode_start_date, episode_end_date,
    episode_parent_id,
    episode_number,
    episode_object_concept_id,
    episode_type_concept_id
) VALUES (
    200003, 100001,
    32532,                            -- Treatment cycle
    '2024-02-01', '2024-02-21',
    200002,                           -- Thuộc phác đồ
    1,                                -- Cycle 1
    35804410,
    32817
);

3. EPISODE_EVENT — Liên kết sự kiện

3.1. Cấu trúc bảng

Cột	Kiểu	Bắt buộc	Mô tả
`episode_id`	BIGINT	✅ FK	Episode
`event_id`	BIGINT	✅	ID của sự kiện
`episode_event_field_concept_id`	INTEGER	✅	Bảng chứa event

3.2. episode_event_field_concept_id

Concept ID	Bảng sự kiện
1147127	condition_occurrence.condition_occurrence_id
1147094	drug_exposure.drug_exposure_id
1147082	procedure_occurrence.procedure_occurrence_id
1147138	measurement.measurement_id
1147165	device_exposure.device_exposure_id

3.3. Ví dụ: Gắn events vào Cycle 1

-- Chẩn đoán ung thư → Episode chẩn đoán
INSERT INTO episode_event VALUES (
    200001,                           -- Episode: lung cancer
    70010,                            -- condition_occurrence_id
    1147127                           -- condition_occurrence table
);

-- Hóa trị Cisplatin → Episode Cycle 1
INSERT INTO episode_event VALUES (
    200003,                           -- Episode: Cycle 1
    80010,                            -- drug_exposure_id (Cisplatin)
    1147094                           -- drug_exposure table
);

-- XN máu trước hóa trị → Episode Cycle 1
INSERT INTO episode_event VALUES (
    200003,
    110020,                           -- measurement_id (CBC)
    1147138                           -- measurement table
);

4. Ứng dụng EPISODE trong nghiên cứu

-- Tìm BN ung thư phổi có >= 4 cycle hóa trị
SELECT
    e_disease.person_id,
    c_disease.concept_name AS cancer_type,
    COUNT(e_cycle.episode_id) AS total_cycles
FROM episode e_disease
JOIN concept c_disease
    ON e_disease.episode_object_concept_id = c_disease.concept_id
JOIN episode e_regimen
    ON e_disease.episode_id = e_regimen.episode_parent_id
    AND e_regimen.episode_concept_id = 32531  -- Treatment regimen
JOIN episode e_cycle
    ON e_regimen.episode_id = e_cycle.episode_parent_id
    AND e_cycle.episode_concept_id = 32532    -- Treatment cycle
WHERE e_disease.episode_concept_id = 32528    -- First occurrence
  AND c_disease.concept_id = 4311499          -- Lung cancer
GROUP BY e_disease.person_id, c_disease.concept_name
HAVING COUNT(e_cycle.episode_id) >= 4;

-- Timeline điều trị 1 BN
SELECT
    e.episode_number,
    ec.concept_name AS episode_type,
    e.episode_start_date,
    e.episode_end_date,
    oc.concept_name AS episode_object
FROM episode e
JOIN concept ec ON e.episode_concept_id = ec.concept_id
JOIN concept oc ON e.episode_object_concept_id = oc.concept_id
WHERE e.person_id = 100001
ORDER BY e.episode_start_date, e.episode_number;

Tổng kết

DEATH: 1 record/person, nguyên nhân tử vong dùng SNOMED
EPISODE (CDM 5.4 mới): quá trình bệnh lý/điều trị, hỗ trợ phân cấp cha-con
EPISODE_EVENT: liên kết events từ nhiều bảng vào episode
EPISODE thiết kế chủ yếu cho oncology nhưng áp dụng được cho mọi bệnh mạn tính
Cấu trúc: Disease → Treatment Regimen → Treatment Cycle → Events

Bài tiếp theo: Bắt đầu Phần 5 — Standardized Vocabularies, hệ thống từ điển chuẩn hóa.

Bài 13: DEATH, EPISODE & EPISODE_EVENT